WIEGO Nieuws – September 2026

De vakantieperiode is weer voorbij. De scholen zijn weer begonnen. De meeste Vierdaagse wandeltochten (inclusief de diverse Avondvierdaagsen) zijn weer achter de rug. Het gewone leven komt weer op gang. Voor WIEGO betekent dit dat de zogeheten Eigen Tochten er weer aankomen. Wandeltochten die vooral door de natuur rond Breda gaan. Maar wat is natuur?

Als wij de diverse natuurorganisaties zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten e.d. mogen geloven, is dat een kostbaar en kwetsbaar gebied. Maar de meeste natuur in Nederland is gemaakte natuur. Wie wel eens in de Alblasserwaard of Krimpenerwaard komt, treft daar bossen aan, die nog geen 50 jaar oud zijn. Oorspronkelijk zijn dit polders met vooral weilanden, waar koeien graasden. Maar door de oprukkende bebouwing van de omliggende steden, moest er natuur komen en werden ook kleine bosgebieden aangelegd. Vaak te herkennen aan de waterpartijen die restanten zijn van de sloten die de weilandpercelen scheiden. Te denken valt aan het Alblasserbos of het Loetbos.

Maar ook ons Mastbos is een stuk gemaakte natuur. Voordien heette dit gebied ‘Olthof’ en bestond uit heideveld met hier en daar wat bos. Graaf Hendrik III liet in 1515 vanuit het Zwarte Woud (Duitsland) zogeheten zaailingen aanvoeren om er de grove den te planten. Hij gebruikte het bos als jachtgebied voor zijn gasten en zichzelf, terwijl de adellijke dames er te paard of te voet konden flaneren in de brede bosdreven. De gewone bevolking – de boeren, burgers en buitenlui – mochten er het hout en de dennenappels sprokkelen voor het houtvuur en om te koken en mochten ook vruchten zoals bosbessen plukken. Het Mastbos heette sindsdien zo vanwege deze grove den of te wel ‘Mast’. Het hout werd onder meer gebruikt voor de scheepsbouw waarbij deze den, vanwege zijn lange rechte vorm, zeer geschikt was als mast op de schepen. Met de opkomst van de stoomschepen was dit minder nodig, maar werd het hout van begin 1900 gebruikt in de kolenmijnen als stuthoud. En heden ten dage wordt het jaarlijks aangeboden als open haardhout.

Het Mastbos is dus in feite altijd een recreatie en productiebos geweest. Bij de huidige medewerkers van Staasbosbeheer is dit blijkbaar niet meer bekend, want zij beschouwen het als een echt natuurgebied waarin de aanwezigheid van mensen gedoogd wordt. Uiteraard moeten wij zuinig zijn op de flora en fauna in Nederland en dus ook in ons Mastbos. Maar om dan organisaties die dit bos willen gebruiken aan de leiband te leggen, gaat wel erg ver. Tenslotte zijn onze bossen ook van de Nederlandse inwoners.